Cách chơi sudoku bắt đầu bằng việc tìm số phù hợp cho từng ô trống dựa trên hàng, cột và khối 3×3 chứa ô đó. Sudoku Online hướng dẫn bạn thực hành ba nước trên cùng một bảng 9×9, sau đó sửa lỗi và kiểm tra kết quả.
Cách chơi Sudoku bắt đầu với bảng 9×9 như thế nào?
Bạn bắt đầu cách chơi sudoku bằng việc nhận diện các số cho sẵn và những ô còn trống trên bảng 9×9. Mỗi ô thuộc một hàng ngang, một cột dọc và một khối 3×3. Ba vùng này cung cấp dữ kiện để bạn xác định số có thể điền.
Sudoku là gì? Đây là trò chơi điền số dựa trên suy luận. Bảng 9×9 có 81 ô, được chia thành 9 hàng, 9 cột và 9 khối nhỏ. Bạn không cần tính tổng để tìm lời giải.
Mục tiêu là điền các số từ 1 đến 9 sao cho mỗi hàng, cột và khối đều có đủ chín số, không lặp. Các số đã cho là dữ kiện cố định, còn người chơi tìm số cho những ô trống. Ba vùng chứa ô là cơ sở để áp dụng luật chơi sudoku khi xét từng nước.
Bảng số là hình thức trình bày gắn với trò chơi trong lịch sử sudoku. Khi bắt đầu một bảng 9×9, bạn chỉ cần tập trung vào các số đang có và vị trí của chúng.
Để xác định vị trí, hãy đếm hàng từ trên xuống và cột từ trái sang phải. Ô ở hàng 5, cột 5 nằm chính giữa bảng và đồng thời thuộc khối 3×3 ở giữa. Xác định đúng vị trí giúp bạn không bỏ sót vùng cần kiểm tra.
Cách tìm số phù hợp để điền vào ô trống
Số phù hợp với một ô trống phải chưa xuất hiện trong hàng, cột và khối 3×3 chứa ô đó. Mỗi số thỏa mãn điều kiện này được gọi là ứng viên. Khi một ô chỉ còn một ứng viên, bạn có căn cứ để điền số ấy.
Cách chơi sudoku dựa trên việc dùng các số đã có để loại dần những lựa chọn không phù hợp. Bạn không cần xem xét toàn bộ bảng cùng lúc. Hãy chọn một ô, tìm các số còn thiếu rồi kiểm tra ba vùng liên quan đến ô đó.
Các bước sau được sắp xếp từ lúc chọn ô đến khi kiểm tra số vừa điền:
- Chọn một ô trống trong hàng, cột hoặc khối đã có nhiều số.
- Ghi ra các số từ 1 đến 9 còn thiếu trong hàng chứa ô.
- Loại những số đã xuất hiện trong cột chứa ô.
- Loại tiếp những số đã xuất hiện trong khối 3×3 chứa ô.
- Điền số còn lại nếu ô chỉ có một ứng viên, rồi rà lại cả ba vùng.
Bạn có thể bắt đầu từ cột hoặc khối thay vì hàng. Dù chọn vùng nào trước, danh sách cuối cùng vẫn phải được đối chiếu với hai vùng còn lại. Một số thiếu trong hàng nhưng đã có trong cột thì không thể điền vào ô đang xét.
Ví dụ, một hàng còn thiếu 2, 5 và 7. Nếu cột của ô đã có 2, bạn loại 2 khỏi danh sách. Nếu khối của ô đã có 7, bạn loại tiếp 7 và còn lại 5 để điền.
Trước khi nhập 5, hãy nhìn lại đúng ô đang xét và xác nhận số này chưa có trong cả ba vùng. Việc kiểm tra vị trí cũng quan trọng như việc chọn đúng số. Điền đúng số vào nhầm ô vẫn có thể tạo ra lỗi.
Trong cách chơi sudoku, một ứng viên hợp lệ chưa chắc là đáp án cuối cùng. Nếu ô còn cả 2 và 5, cả hai đều chưa trùng theo trạng thái hiện tại, nhưng bạn chưa đủ căn cứ chọn một số chỉ từ thông tin đó.
Hãy để ô ấy trống và tìm một vị trí khác có ít lựa chọn hơn. Khi một số mới được điền trong cùng hàng, cột hoặc khối, bạn quay lại kiểm tra vì danh sách ứng viên có thể thay đổi.
Trong cách chơi sudoku, một vùng đã có nhiều số thường thuận tiện để bắt đầu vì số còn thiếu ít hơn. Tuy nhiên, ít số còn thiếu không đảm bảo ô bạn chọn chỉ có một ứng viên. Bạn vẫn cần đối chiếu đủ hàng, cột và khối trước mỗi nước.
Thực hành ba nước đầu trên cùng một bảng Sudoku
Ba nước dưới đây minh họa cách chơi sudoku trên cùng một bảng 9×9. Mỗi nước dùng trạng thái đã được cập nhật từ nước trước, vì vậy bạn nên thực hiện lần lượt để dễ đối chiếu.
Trong bảng, dấu chấm là ô trống. Hàng được đếm từ trên xuống, cột được đếm từ trái sang phải. Các dấu gạch phân chia chín khối 3×3.
Hàng 1: 5 3 . | . 7 . | . . .
Hàng 2: 6 . . | 1 9 5 | . . .
Hàng 3: . 9 8 | . . . | . 6 .
------+-------+------
Hàng 4: 8 . . | . 6 . | . . 3
Hàng 5: 4 . . | 8 . 3 | . . 1
Hàng 6: 7 . . | . 2 . | . . 6
------+-------+------
Hàng 7: . 6 . | . . . | 2 8 .
Hàng 8: . . . | 4 1 9 | . . 5
Hàng 9: . . . | . 8 . | . 7 9Bạn có thể chép lại bảng, giữ nguyên các số đã cho và tự thử trước khi xem phép loại trừ. Bảng sau tóm tắt ba nước theo thứ tự thực hiện.
| Nước | Ô và số điền | Cách kiểm tra |
|---|---|---|
| 1 | Hàng 5, cột 5: điền 5 | Hàng 5 thiếu 2, 5, 6, 7 và 9. Cột 5 có 6 và 9, khối giữa có 2 và 7. Chỉ còn 5. |
| 2 | Hàng 5, cột 2: điền 2 | Hàng 5 thiếu 2, 6, 7 và 9. Cột 2 có 6 và 9, khối giữa bên trái có 7. Chỉ còn 2. |
| 3 | Hàng 5, cột 8: điền 9 | Hàng 5 thiếu 6, 7 và 9. Cột 8 có 6 và 7. Chỉ còn 9. |
Nước 1: Điền 5 vào ô hàng 5, cột 5. Hàng 5 đang có 4, 8, 3 và 1 nên còn thiếu 2, 5, 6, 7 và 9. Đây là danh sách ban đầu cần xét cho ô giữa bảng.
Cột 5 đã có 6 và 9, vì vậy loại hai số này. Khối 3×3 ở giữa đã có 2 và 7, nên loại tiếp 2 và 7. Chỉ còn 5, đồng thời số này chưa xuất hiện trong ba vùng chứa ô.
Sau nước đầu, hàng 5 có trạng thái sau. Các hàng khác vẫn giữ nguyên.
Hàng 5: 4 . . | 8 5 3 | . . 1
Nước 2: Điền 2 vào ô hàng 5, cột 2. Sau khi thêm số 5, hàng 5 còn thiếu 2, 6, 7 và 9. Không dùng lại danh sách thiếu số của nước trước vì trạng thái hàng đã thay đổi.
Cột 2 đã có 6 và 9, còn khối 3×3 ở giữa bên trái đã có 7. Loại ba số đó khỏi danh sách của hàng, ô đang xét chỉ còn ứng viên 2. Số 2 chưa có trong hàng, cột hoặc khối này.
Sau khi điền số 2, hàng 5 được cập nhật như sau. Bạn có thể dùng trạng thái mới để tìm nước tiếp theo.
Hàng 5: 4 2 . | 8 5 3 | . . 1
Nước 3: Điền 9 vào ô hàng 5, cột 8. Hàng 5 lúc này còn thiếu 6, 7 và 9. Cột 8 đã có 6 ở hàng 3 và 7 ở hàng 9, nên hai số đó không thể đặt vào ô đang xét.
Số còn lại là 9. Kiểm tra thêm khối 3×3 ở giữa bên phải, bạn thấy khối chưa có 9. Vì vậy, ô hàng 5, cột 8 chỉ còn một ứng viên và có thể điền số này.
Sau nước thứ ba, hàng 5 có hai ô trống. Trạng thái của hàng là:
Hàng 5: 4 2 . | 8 5 3 | . 9 1
Hai ô còn trống nằm ở cột 3 và cột 7, còn hai số thiếu là 6 và 7. Để tiếp tục cách chơi sudoku, bạn cần xét cột và khối của từng ô thay vì tự quyết định vị trí chỉ từ hai số còn thiếu.
Ba nước trên được chọn theo thứ tự dễ thực hành cách chơi sudoku, không phải thứ tự bắt đầu duy nhất. Điểm quan trọng là mỗi lần điền đều dựa trên bảng tại thời điểm đó. Sau một nước, thông tin trong hàng, cột và khối liên quan đã thay đổi.
Cách ghi chú, sửa số và tiếp tục khi chưa tìm được đáp án
Trong cách chơi sudoku, bạn có thể ghi tạm các ứng viên khi một ô còn nhiều số phù hợp, rồi cập nhật ghi chú khi bảng thay đổi. Ghi chú giúp theo dõi khả năng còn lại, nhưng không thay thế số đã được xác định để điền.
Chẳng hạn, nếu một ô còn ứng viên 2 và 5, bạn có thể ghi nhỏ cả hai số trên giấy. Khi số 2 được điền vào cùng cột ở một nước sau, hãy loại 2 khỏi ghi chú của ô. Nếu sau đó chỉ còn 5, bạn kiểm tra lại hàng, cột và khối trước khi điền.
Không phải mọi ghi chú đều cần sửa sau mỗi nước. Hãy ưu tiên xem lại những ô cùng hàng, cùng cột hoặc cùng khối với số vừa điền, vì các ô đó có thể mất ứng viên. Những số ghi tạm không được tính là số đã điền vào bảng.
Trên giấy, bạn nên ghi đủ nhỏ để phân biệt ứng viên với đáp án và có thể xóa khi cần. Nếu áp dụng cách chơi sudoku trên một giao diện có chức năng ghi chú, hãy sử dụng chức năng đó theo hướng dẫn. Thao tác cụ thể có thể khác nhau giữa các nơi chơi.
Khi phát hiện số trùng, hãy kiểm tra những số bạn đã nhập thay vì thay đổi số cho sẵn. Bắt đầu từ nước vừa đi, đối chiếu số đó với hàng, cột và khối chứa ô. Nếu số vừa nhập gây trùng, hãy xóa hoặc sửa rồi rà lại các vùng bị ảnh hưởng.
Lỗi không phải lúc nào cũng nằm ở nước cuối. Nếu số vừa nhập không giải thích được chỗ trùng, bạn cần kiểm tra lại những nước đã đi trong vùng đó. Giữ bản chép ban đầu trên giấy giúp phân biệt số cho sẵn với số tự điền.
Một ô không còn ứng viên cũng là dấu hiệu cần kiểm tra. Trước hết, hãy xem bạn có loại nhầm số nào khi đối chiếu ba vùng hay không. Sau đó, kiểm tra các số tự nhập trong hàng, cột và khối của ô, vì một nước sai trước đó có thể khiến mọi lựa chọn bị loại.
Sau khi sửa một số, bạn nên xem lại các ghi chú liên quan. Một ứng viên từng bị loại có thể cần được xét lại khi số gây loại đã bị xóa. Đừng điền ngay theo ghi chú cũ nếu chưa kiểm tra trạng thái mới của bảng.
Nếu chưa tìm thấy ô nào chỉ còn một ứng viên, hãy chuyển sang rà hàng, cột hoặc khối khác rồi quay lại. Cách chơi sudoku bằng việc tìm một ứng viên không phải lúc nào cũng đủ để hoàn thành mọi bảng. Một số bảng có thể cần phương pháp suy luận khác.
Cách kiểm tra bảng Sudoku đã hoàn thành
Trong cách chơi sudoku, bảng chỉ hoàn thành khi cả 81 ô đã có số, mỗi hàng, cột và khối 3×3 đều chứa đủ các số từ 1 đến 9, đồng thời các số cho sẵn được giữ nguyên. Điền kín bảng chưa đủ nếu một vùng còn số lặp.
Kiểm tra theo từng nhóm vùng giúp bạn tránh bỏ sót cột hoặc khối. Nếu chơi trên giấy, bạn có thể đối chiếu bảng đã điền với bản chép ban đầu để xác nhận các số cho sẵn không bị thay đổi.
Các bước sau được sắp xếp theo thứ tự rà hàng, cột, khối và dữ kiện ban đầu:
- Kiểm tra 9 hàng, bảo đảm mỗi hàng có đủ các số từ 1 đến 9.
- Kiểm tra 9 cột, bảo đảm mỗi cột có đủ các số từ 1 đến 9.
- Kiểm tra 9 khối 3×3, bảo đảm mỗi khối có đủ các số từ 1 đến 9.
- Đối chiếu các số cho sẵn với bảng ban đầu, bảo đảm chúng được giữ nguyên.
Nếu một hàng có hai số 5, hàng đó cũng thiếu một số khác từ 1 đến 9. Hãy tìm số thiếu và xem lại các ô do bạn tự điền trong hàng. Sau đó, đối chiếu cột và khối của từng ô trước khi sửa.
Một hàng không có số trùng chưa chứng minh toàn bộ bảng đã đúng. Lỗi vẫn có thể nằm trong một cột hoặc khối, nên cần rà đủ cả ba nhóm. Sau khi thay đổi một số, hãy kiểm tra lại hàng, cột và khối chứa ô vừa sửa.
Nếu còn ô trống, bảng chưa hoàn thành dù những số đã điền không bị trùng. Tiếp tục cách chơi sudoku bằng cách tìm các số còn thiếu và loại ứng viên theo trạng thái hiện tại. Khi không còn ứng viên cho một ô, hãy kiểm tra lại các nước đã nhập trước đó.
Hãy bắt đầu với ô chỉ còn một ứng viên và kiểm tra hàng, cột, khối sau mỗi nước đi. Sudoku Online đồng hành cùng bạn thực hành cách chơi sudoku từ bảng đầu tiên.